Sheeko gaaban oo Fadhi ku dirira
Waxaan doonayaa inaan fekerka dadwaynaha qaarkood halkan ku soo bandhigo qaabka
Ay u kala fog yihiin iyo sida ay afkaartoodu u kala duwantahay qolo walibana waxay ku salayso hadafkeeda siyaasadeed iyo nololeed. Waxay sheekadadani u dhacaysaa qaab wada sheekaysiya
Oo shaqsiyadaad metelayaa gobolada dalka ama deegaaamada waxaana ay u dhacday sidan:-
Dareen ku joog :- Areey ma maqashay in igaarkii ra, iisal wasaaraha ahaa xilkii iska casilay oo ninkii madaxweynaha ahaana ka dhoofay beledka oo cariga maraykanka ka raadshay ra,iisal wasaare cusub oo uu soo magacaabo.
Dood u joog :-War heedheh ama ha tago ama ha joogee meeshan waxaa yaala wa 4.5 kursigana anagaa iska leh magacayaaga ku qoran , haddee haday is fahmi waayeen ninkii hore madaxweynaha way dhici jirtay balse sidii ragii hore yeelay waa inuu keena nin beesha ah
Hadii kale waxaan kala noqonaynaa kalsoonida meeshayadana wax taageero ah ka heli mahayo
Mid kale ayaan u keenaynaa mana u laha xaq inuu maraykanka ka doono ee halkan bay dhooban yihiin nayroobi iyo emaraatka ayaa ka dhaw ee maxaa keenay in maraykan laga raadsho
Mide kale anagu maamul ayaan leenahay maamulka ayaa soo gudbinayaa qofka xilkaa noo qabanayaa haddee dadka wax isuguma darsana kursigana anagaa iska leh.
Dagaal u joog:- War bal dhagaysta qoodhiin iyo xaradiin ninkaas waxuu leeyahay ma kursiga soomaali oodhan dhexyaal ayaad leedahay waxaa ku qorayn magacayga teeda kale 4.5 ma keligiinbaad noqoteen mid ka mida saw magaca beeshiina laydinlama wadaago maxaad umada u duudsiyaysaan
Anigu waxaan qabaa in madaxweynuhu maanta qorshihii ilaa lixdankii ee bari iyo muqdisho bedelo
Oo ka dhigo , gedo iyo muqdiho ,ama burco iyo muqdihso , ama boorame iyo muqdisho
ama laascaanood iyo muqdisho meelahaas kale hadduu wax fahmayo
Diidmo u joog : Waxaasi waa waxaan soomaali oo dhan inaan ka goosano nagu kelifay nin meel iska calaamadsanayaa ama u haysta inuu xaq u leeyahay aniga kolay ima qusaysa balse waxaan odhan lahaa bahasha madaxnimada ah hala wareejiyo oo miilo halaga dhigo ileen umada soomaaliyeed waa isku mide anigaa mudan iyo anigaa madax iyo anigaa meel haystana halayska daayo waa talo walaalnimo.
Dab u joog : Anigu waxaan meel kala soo jeedaa ninkaa Dood u joog ee kursiga calaamadsaday isku qayb baan nahay kumana raacsani oo waxaan taaganahay ilaa lixdankii ayaad na hor fadhideena saaka waa maalintayadii haddii uu madaxweynuhu soo magaacaabo nin idinka midana dowladaba ma taageerayno waxaana ku biiraynaa kooxaha ka soo horjeedaa ileen meel aanan xaqayga ka helay waxaa dhaanta meesha aan xaqayga ka helayo.
Dulmi u joog :- Anigu waxaan taageersanahay fekerka saaxibkay Dab u joog oo anagana waxaa xaqayagii qaatay ninkan madaxweynaha ah beeshiisa weligayo indhaha maanaan saarin madaxnimo haddii waqtigiisu dhamaado oo aan qaybtayada heli wayno hadaba angaa ugu badan kooxaha ka soo horjeedee waan sii laba jibaaraynaa ileen nin aan xaqayga ii ogolayn inaan taageero waxaa iiga fiican ninka xaqeyga ii ogol.
Diidmo u joog :- Waryaadhaheen soomaaliweyn anigu waxaan idin odhan lahaa bahasha horta dagaalka ka daayaa oo qaab kale wax ku doonaa nin waliba intuu bulshada dhexgalo ama lacag ama cod ama qabiil ama qorshe kale haku kasbado sidaa aan hada ku dhaqano hadaan nahay reer somaliland ka dib cod wax ku raadiyaa intaad reer hebel idinkaga dhegan tahay u malayn maayo inaad horumar gaadhaysaan , dadkii wuu dhamaaday dalkiina wuu burburay anaga dabkiinu waa na soo gaadhaya oo wadnahaan farta ku haynaa .
Dood u joog : Horta adigu Diidmo u joog ha hadlin waxaad tahay soomaali diid arintana shuqul kuma lihid waxaad kow ka tahay dalka iyo dadka waxaa dhibka ka wada haddee nimankan kale kuma yaqaanan ee anigaa ku garanayaa ee meeshaada joogto iska joog intaad maqan tahay dantaydaa ku jirta oo booskan aan hada haystaad muran iga gelin lahayde .
Dareen u joog : Areey anigu waxaan qabaa Diidmo u joog in doorkan maanta ah Ra, iisal wasaaraha laga dhigo maxaa yeelay bari iyo koonfur Xal soomaali nabad ku noqoto waa keeni waayeen waayoo 20 sano ayaan raadinayay nabad waa la waayay , waxan raadinay heshiis waa la waayay waxaan raadinay xal waa la waayay waxaan raadinay is fahan waa la waayay markii baaritaan la sameeyay qaybtaasoo dhan waxaa la maqan Ninkaa Diidmo u jooga markaa hal sano oo jaanis ah na siiyaa oo bal talada adiga kaa maqan walaalkaa bay ku jirtaa baala yiri Dood u joog waan aragnoo xaalkiisu waa kaygana anigaayska leh kaagana kula lihi arinkaasina waxba wuu soo kordhin waayay, ee adiga ayaa lagu tijaabinayaa markaaga hadaad keento wanaagna waqtigaa ku xusaayaa hadaad seegto wadadana waqtigaa ku xusayaa.
Dagaal u joog : waligaa Dareen u joogoow talo aan kugu raaco oo aan taa aad maanta sheegtay ahayn ma jirto alaylehe waa inaan Diidmo u joog talada wax ka wadaajinaaa Dood u joog waan aragnay aniguna hore ayaan isu naqaanay adigaan kaa furfuri waayay maahee 20 sano waxaan isku haysanay Dareen u joogoow ninkaa Dood u joog inaga daa dadka kale oo dhan baa dhaama waxba inooma hayee hadaadse maanta ila aragtay waligaaba goordanbe ayaad i fahmi jirtee waa ilaahay mahadii
Dayac u joog : asal waxaa nii waydiiyay aniga wadanka wax kuma lihi miyaa idinka lee bes miyaa wax laga waydiihaa aniga waxaa qaatay xaqaygii , Daldal u joog darajada sadexaad ilaa lixdankii nimankaas ayaa iska haysta cid kalena ma u ogola haddii isbedel la rabo darajada koowaadna hala wareejiyo tan labaadna Diidmo u Joog waa ku taageersanahay , tan sadexaadna waxaa la joogaa markaygii , aniga wax ma dilin, wax ma dhicin, dhib ma gaysan , hanti ma boobin yaa iga muwaadinsan, wax lay gaysto maahee waxba cid uma gaysan , saasay tahayna
cid walba waxaan leeyahay cafi iyo musaamax waxaan rabaa meel nabada aan beertayda ku fasho , gaari gacankayga ku wato muufaydayda ku cunoo oo nabada ee ma laydinka helayaa soomaliweyneey.
Diidmo u joog : Nimanyahoow Go,aankaaan qaatayna kama noqon karo oo meeshaan tegay way fogtahay maaha meel ciyaar ciyaar looga soo noqon karo , nimankiinan aan arkona mar labaad wax kuma darsan karo dhibkiinana ma eegi karo oo way i dhibaysaa , waan ka soo tashanayaa waxaanse ka baqayaa inaad wali suuldaaradii lixdankii wadaan ee bal waa inoo kulankeena danbe iyo soomaaliyeey.
Dulmi u joog : anigu waxaan qabaa in saaxiibkay Diidmo u joog ka dhawaajiyay hada layska dhaafo oo aan la dhibaatayn waa nabdoonyahay, balse jagada nimanka kale loo dhiibo hadhoowna haddii isbedel yimaado Diidmo u joog jagadiisaa sidaas ku qaato , Dood u joogna isagana waa walaalkeen ee uu samro intii loo soo samray oo 50 sano sugo ileen nus qarni ayuu safka hore ahaaye Dareen u joogna hadduu maanta ka dego isaguna nusqarni kale sugo ileen waa ka dhergee
Dagaal u joogna 10 sano sugo ileen wuu arkay ninka booskaas u banaanyahay waa aniga iyo nin kale oo maqan hada haddii aan madaxweynaha helnona waxaad ogaataan cid danbe is khilaafi mayso
Daldal u joog :- aniga kursigaygaa shan sano ayaa u hartay mana ku jiro gorgortan ee Dayac u joog waxaanh ku dhihi lahaa meel kale raadso maxaa tayda ku tusay oo kuu diiday jagooyinka kale ee laysku haysto.
Dadkii madaxuu isla galay
Doodiina cirkay jirtaa
Damacuna waa xad dhaaf
Dalkiina wali dowlad ma leh
Dadkii dibaduu u qaxay
Duunyaa lagu muransan yahay
Darajiyo magac aanan jirin
Dab iyo qalabay sitaan
Dagaal bay wali wadaan
Nin daacada lagama helo
Mid diin wada lagama helo
Mid daahira hadalkii daa
Dawakhuu wuu sii kordhoo
Dooduna wali waa sidii
Dawgii wali looma helin
Dadkeenu u degi lahaa
Dalkeenu ku degi lahaa
Dadnimo lagu hanan lahaa
Dowlad ugu iman lahayd.
Fiiro Gaara :- ma jirto cid gaara oo aan qoraalkan ugu danleeyahay balse waa afkaar aan uruuriyay iyo qolo walba iyo koox walba iyo deegaan walba fekerka uu qabo oo aan qoraal ahaan ku muujiiyay
Waxii khalada ee ku jira waxaan u ahay diyaar sixitaankeeda waxii feker ah ee laygu soo biiraninayona waxaan u ahay diyaar .
La Soco Qaybaha Danbe
Waa Qalinkii
C/raxiim Hilowle Galayr
Galayr1977@hotmail.com
Cabdi-Bashiir Cilmi (Indha-Buur)
Maamulaha Gubta.com
Posted by